Тыва дылдың келир үезин база ону чүгле өөредилге организацияларының деңнелинге эвес, а республиканың эң-не дыл хүрээлелинге кадагалап арттырарынга идиг берип болур хемчеглерни сайгарып чугаалажыры ужуражылганың темазы болган.
Чугаа үезинде башкы ниитизи-биле республикада дыл талазы-биле байдал экижээнин демдеглээш, ада-иелерниң школачы чүъгү бедик ол ышкаш 9, 11 класстарның күрүне шылгалдаларынга белеткелин бодап, ажы-төлүнүң төрээн дылын, литературазын өөредиринден ойталап, улуг шаптараазыннарның бирээзи деп демдеглээн. Бо эртемнерге өөредилге планының кол шактарындан аңгыда, бар немелде факультативтиг кичээлдер албан эвес апаар, ынчангаш школачыларның билииниң шынарын болгаш ханызын чидиреринге чедирер айыыл тургустунуп турарын ада-иелер билбейн турар. Ындыг байдалды үндезини-биле өскертип, өзүп орар салгалдың кедилиг келир үезинге төрээн дылын өөредириниң чугулазын медереп билиринге чедирери кезээде болдунмайн турарын ол (Чинчилиг башкы) билинген.
Ужуражылгага киришкен Россияның сарыг шажын университединиң ректору Начын Кунуужап ада-иелерниң уругларының төрээн дылын камгалап арттырарынга харыысалгазының бодалын деткип, өөредилге черинге өөредилге чорудуунуң чамдык айтырыгларын үлежип, тыва ламаларны төрээн дылынга өөредиринге ТИГПИ-ниң эртемденнери башкылар-биле сырый кады ажылдажылгага идегелин илереткен.
Тыва дылды камгалап арттырарының болгаш сайзырадырының өске-даа чидиг айтырыгларын ужуражылгага сайгарып чугаалашкан. Оларның чамдыызын институттуң эртемденнериниң планнары-биле ноябрь 1-де тыва дыл Хүнүнге тураскааткан шуулганга тургузуп таныштырар. Кады ажылдажылганың болгаш деткимчениң демдээ кылдыр ТИГПИ-ниң эртем секретары Чойган Ондар тыва дылдың Этимологтуг словарының томун белекке сунган.
Кызыл кожууннуң Каа-Хем суурнуң 1 дугаар школазының тыва дыл башкызы Чиңчилиг Баазан социал четкилерде бодунуң кыйгырыы-биле билдингир апаргаш, төрээн дылының болгаш литературазының шактарын кызырып турары-биле дүвүрелин илереткен. Кожууннуң эрге-чагырга органнарының талазындан харыы берген соонда, школаның чаа ажыл чурумунче шилчээни дээрге шын эвес тайылбырлаттынганын тайылбырлаан. Башкының өөредилге чүъгү өскерилге чок артар тыва дылдың шагын азы тыва дыл башкызының ставказын кызырар дугайында дужаал үнмээн деп дыңнаткан.